Thành lập công ty là gì? Điều kiện, loại hình và các bước đăng ký mới nhất

Nhiều người bắt đầu kinh doanh đều gặp cùng một câu hỏi: thành lập công ty là gì, cần những gì và làm theo thứ tự nào? Bài viết này giải thích ngắn gọn khái niệm, điều kiện và các bước đăng ký theo quy định hiện hành để bạn nắm bức tranh tổng quan trước khi bắt tay vào làm.

Thành lập công ty là gì?

Thành lập công ty là việc cá nhân hoặc tổ chức thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp với cơ quan đăng ký kinh doanh để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Từ thời điểm được cấp giấy này, công ty có tên riêng, mã số doanh nghiệp, trụ sở và đủ tư cách pháp lý để ký hợp đồng, xuất hóa đơn, mở tài khoản ngân hàng và hoạt động kinh doanh hợp pháp.

Theo Luật Doanh nghiệp 2020 (Luật số 59/2020/QH14), doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh.

Ai được quyền thành lập công ty?

Về nguyên tắc, mọi tổ chức, cá nhân đều có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam, trừ một số trường hợp bị hạn chế theo Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020. Các nhóm thường gặp gồm: cán bộ, công chức, viên chức; sĩ quan, quân nhân trong lực lượng vũ trang; người chưa thành niên hoặc bị hạn chế, mất năng lực hành vi dân sự; người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành hình phạt tù. Luật sửa đổi Luật Doanh nghiệp số 76/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025) có điều chỉnh một số trường hợp liên quan đến cán bộ, công chức trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, vì vậy bạn nên đối chiếu quy định mới nhất nếu thuộc nhóm này.

Câu hỏi liên quan: Cá nhân có được thành lập nhiều doanh nghiệp không?

Các loại hình công ty có thể thành lập

Luật Doanh nghiệp 2020 quy định năm loại hình: công ty TNHH một thành viên, công ty TNHH hai thành viên trở lên, công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân. Với phần lớn người mới kinh doanh, hai lựa chọn phổ biến nhất là công ty TNHH và công ty cổ phần. Mỗi loại hình khác nhau về số lượng thành viên, cách huy động vốn và cơ cấu quản lý.

• Xem so sánh chi tiết tại bài Ưu và nhược điểm về 5 loại hình doanh nghiệp.
• Phân vân giữa hai loại hình phổ biến: Công ty cổ phần hay công ty TNHH?

Điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Theo Điều 27 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:

• Ngành, nghề đăng ký kinh doanh không thuộc ngành, nghề bị cấm đầu tư kinh doanh.
• Tên doanh nghiệp được đặt đúng quy định (xem Quy định đặt tên công ty).
• Có hồ sơ đăng ký doanh nghiệp hợp lệ.
• Nộp đủ lệ phí đăng ký doanh nghiệp theo quy định.

Ngoài ra, bạn cần chuẩn bị trước các yếu tố nền tảng: ngành nghề kinh doanh và mã ngành, địa chỉ trụ sở chính (lưu ý địa chỉ trụ sở tại chung cư), vốn điều lệ và người đại diện theo pháp luật.

Các bước thành lập công ty tổng quan

1. Chọn loại hình, tên công ty, ngành nghề, trụ sở, vốn điều lệ và người đại diện theo pháp luật.
2. Chuẩn bị hồ sơ đăng ký doanh nghiệp. Chi tiết danh mục giấy tờ xem bài Hồ sơ thành lập công ty bao gồm những gì?
3. Nộp hồ sơ tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi đặt trụ sở chính, bằng hình thức trực tiếp, qua bưu chính hoặc đăng ký trực tuyến theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
4. Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp khi hồ sơ hợp lệ.
5. Hoàn tất các việc sau thành lập: khắc dấu, mở tài khoản ngân hàng, kê khai thuế ban đầu, đăng ký hóa đơn điện tử… Xem Doanh nghiệp mới thành lập cần làm gì?

Hướng dẫn từng bước: Các bước thành lập doanh nghiệp.

Vốn điều lệ và thời hạn góp vốn

Với đa số ngành nghề, pháp luật không quy định mức vốn điều lệ tối thiểu; riêng một số ngành đặc thù có yêu cầu vốn pháp định. Theo Điều 47 Luật Doanh nghiệp 2020, thành viên công ty TNHH phải góp đủ vốn trong vòng 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Chi tiết và mức xử phạt xem bài Thời hạn góp vốn điều lệ.

Tự thành lập hay thuê dịch vụ?

Bạn hoàn toàn có thể tự làm thủ tục. Tuy nhiên sai sót nhỏ ở tên công ty, ngành nghề hay trụ sở thường khiến hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi nhiều lần và kéo dài thời gian. Nếu muốn tiết kiệm công sức, bạn có thể giao toàn bộ thủ tục cho đơn vị tư vấn: gói tối giản của Luật An Khang có giá 690.000đ, áp dụng toàn quốc, và còn các gói đầy đủ hơn (con dấu, biển công ty, chữ ký số, hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán) cho nhu cầu rộng hơn. Bạn xem bảng giá tại trang Dịch vụ thành lập doanh nghiệp trọn gói.

Câu hỏi thường gặp

Thành lập công ty cần chuẩn bị gì đầu tiên?
Hãy chốt loại hình, tên, ngành nghề, địa chỉ trụ sở, vốn điều lệ và người đại diện; đây là các thông tin bắt buộc trong hồ sơ.

Thành lập công ty mất bao lâu?
Thời hạn xử lý do cơ quan đăng ký quy định và phụ thuộc mức độ hoàn chỉnh của hồ sơ. Với gói tối giản của An Khang, mã số doanh nghiệp dự kiến trong 10 – 12 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ khách hàng đã ký.

Có cần vốn lớn mới thành lập được công ty không?
Không bắt buộc với đa số ngành nghề, nhưng nên chọn mức vốn điều lệ phù hợp với quy mô hoạt động và khả năng góp vốn thực tế.