Dịch vụ kế toán thuế

Kế toán nhập khẩu 2024: Hướng dẫn chi tiết & những lưu ý quan trọng nhất

Kế toán nhập khẩu đã và đang giữ một vị trí quan trọng, không thể thiếu trong việc quản lý hàng hóa, dòng tiền. Ở các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, Logisstics.

Vậy nghiệp vụ kế toán nhập khẩu cần thực hiện như thế nào để đảm bảo tính chính xác. Cần lưu ý những gì trong khi thực hiện quy trình kế toán nhập khẩu? Cùng Luật An Khang tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Kế toán nhập khẩu là gì?

Kế toán nhập khẩu là người chuyên xử lý các nghiệp vụ liên quan đến việc hạch toán, chứng từ xuất nhập khẩu. Cụ thể là các chứng từ nộp thuế, vận đơn, chứng từ thanh toán, đảm bảo số lượng. Cũng như giá trị hàng hóa nhập khẩu được giao nhận theo đúng cam kết trong hợp đồng thương mại quốc tế.

Kế toán nhập khẩu là gì?
Kế toán nhập khẩu là gì?

Bên cạnh đó, kế toán nhập khẩu còn có trách nhiệm theo dõi, giám sát tình trạng thanh toán giữa các bên theo hợp đồng. Từ đó, giúp doanh nghiệp có thể dễ dàng nắm bắt được tình hình tiêu thụ của từng mặt hàng hóa. 

Các phương pháp kế toán nhập khẩu

Theo quy định của Luật Kế toán 2016, các doanh nghiệp có hai phương pháp chính để hạch toán chi phí nhập khẩu

Phương pháp trực tiếp

Đây là phương pháp ghi nhận giá trị nhập khẩu tại thời điểm hàng hóa về kho.

Ưu điểm

  • Đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện.
  • Phản ánh chính xác giá vốn hàng hóa nhập khẩu.
  • Phù hợp với doanh nghiệp có quy mô nhỏ, ít giao dịch nhập khẩu.

Nhược điểm

  • Khó theo dõi giá vốn hàng hóa theo từng lô hàng.
  • Gây khó khăn trong việc tính toán giá thành sản phẩm.
  • Không phù hợp với doanh nghiệp có nhiều giao dịch nhập khẩu phức tạp.

Phương pháp gián tiếp

Đây là phương pháp ghi nhận giá trị nhập khẩu qua tài khoản trung gian (tài khoản 152 “Hàng hóa nhập khẩu về kho”).

Ưu điểm

  • Dễ dàng theo dõi giá vốn hàng hóa theo từng lô hàng.
  • Thuận tiện cho việc tính toán giá thành sản phẩm.
  • Phù hợp với doanh nghiệp có nhiều giao dịch nhập khẩu phức tạp.

Nhược điểm

  • Phức tạp hơn phương pháp trực tiếp.
  • Gây khó khăn trong việc theo dõi tồn kho hàng hóa.
  • Dễ phát sinh sai sót nếu không thực hiện đúng quy trình.

Xem thêm: Dịch vụ kế toán thuế toàn quốc, chuyên nghiệp

Quy trình kế toán nhập khẩu

Quy trình kế toán nhập khẩu được thực hiện tuần tự theo các bước cơ bản sau: 

Bước 1: Nhận hàng và kiểm tra chứng từ

Kế toán nhận hàng từ bộ phận kho hoặc bộ phận tiếp nhận hàng hóa. Đồng thời, kiểm tra các chứng từ liên quan đến lô hàng nhập khẩu, bao gồm:

  • Hợp đồng mua bán
  • Hóa đơn thương mại
  • Phiếu đóng gói (Packing List)
  • Tờ khai hải quan
  • Chứng từ thanh toán (nếu đã thanh toán)
  • Giấy chứng nhận chất lượng (nếu có)
  • Giấy phép nhập khẩu (nếu có)

Tiếp đó, tiến hành so sánh các chứng từ với thông tin trên hợp đồng mua bán và đảm bảo tính chính xác, đầy đủ. Nếu phát hiện sai sót hoặc thiếu sót trong chứng từ và báo cáo cho bộ phận liên quan để xử lý.

Quy trình kế toán nhập khẩu
Quy trình kế toán nhập khẩu

Bước 2: Hạch toán nhập khẩu

Ở bước này, kế toán nhập khẩu cần thực hiện hạch toán nhập khẩu. Có nghĩa là ghi nhận giá trị nhập khẩu vào sổ sách kế toán theo phương pháp kế toán đã được lựa chọn (phương pháp trực tiếp hoặc phương pháp gián tiếp). Sử dụng các bút toán hạch toán phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Sau đó, lưu trữ đầy đủ các chứng từ liên quan đến việc hạch toán nhập khẩu.

Bước 3: Theo dõi và kiểm soát chi phí nhập khẩu

Theo dõi giá trị hàng hóa nhập khẩu theo từng lô hàng. Sau đó, phân tích chi phí nhập khẩu theo từng khoản chi phí (chi phí mua hàng, chi phí vận chuyển, chi phí bảo hiểm, thuế nhập khẩu). Tiếp đó, thực hiện so sánh chi phí nhập khẩu thực tế với chi phí dự toán. Đồng thời, xác định nguyên nhân và giải pháp để tiết kiệm chi phí nhập khẩu.

Bước 4: Chuẩn bị báo cáo tài chính

Kế toán nhập khẩu cần cung cấp dữ liệu về chi phí nhập khẩu cho bộ phận kế toán tổng hợp để lập báo cáo tài chính. Giải thích các khoản chi phí nhập khẩu bất thường (nếu có). Đồng thời, hỗ trợ bộ phận kiểm toán trong việc kiểm tra tính hợp lý của các khoản chi phí nhập khẩu.

Xem thêm: Kế toán nhập khẩu: Hướng dẫn toàn diện và những lưu ý quan trọng để tránh rủi ro

Các bước kế toán nhập khẩu chi tiết

Để giúp bạn hiểu hơn về các nghiệp vụ kế toán nhập khẩu, Luật An Khang sẽ hướng dẫn kế toán nhập khẩu thực hiện quy trình thực hiện chi tiết nhất. 

Bước 1: Nhập hàng và kiểm tra chứng từ

Các loại chứng từ cần thiết khi nhập khẩu:

  • Hợp đồng mua bán.
  • Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)
  • Chứng từ ghi nhận việc vận chuyển hàng hóa, ghi rõ thông tin về người gửi, người nhận, hàng hóa, phương tiện vận chuyển, điểm đến,…
  • Tờ khai hải quan.
  • Chứng từ thanh toán (nếu đã thanh toán).
  • Giấy chứng nhận chất lượng (nếu có).
  • Giấy phép nhập khẩu (nếu có.

Kế toán nhập khẩu cần thực hiện so sánh các chứng từ với thông tin trên hợp đồng mua bán và đảm bảo tính chính xác, đầy đủ. Nếu phát hiện sai sót hoặc thiếu sót trong chứng từ và báo cáo cho bộ phận liên quan để xử lý.

Bước 2: Hạch toán các nghiệp vụ kế toán nhập khẩu

Đối với phương pháp trực tiếp

Bút toán:

  • Nợ: Chi phí mua hàng (221)
  • Có: Hàng hóa nhập khẩu về kho (152)

Ví dụ: Doanh nghiệp nhập khẩu 100 tấn thép với giá CIF 10.000 USD/tấn, thanh toán bằng tiền mặt.

Bút toán:

  • Nợ: Chi phí mua hàng (221) – 1.000.000.000đ
  • Có: Hàng hóa nhập khẩu về kho (152) – 1.000.000.000đ

Phương pháp gián tiếp

Bút toán:

  • Nợ: Hàng hóa nhập khẩu về kho (152)
  • Có: Chi phí mua hàng (221)
  • Có: Phí vận chuyển (222)
  • Có: Phí bảo hiểm (223)
  • Có: Thuế nhập khẩu (224)

Ví dụ: Doanh nghiệp nhập khẩu 100 tấn thép với giá CIF 10.000 USD/tấn, thanh toán bằng tiền mặt. Chi phí vận chuyển là 100.000.000đ, chi phí bảo hiểm là 20.000.000đ, thuế nhập khẩu là 200.000.000đ.

Bút toán:

  • Nợ: Hàng hóa nhập khẩu về kho (152) – 1.320.000.000đ
  • Có: Chi phí mua hàng (221) – 1.000.000.000đ
  • Có: Phí vận chuyển (222) – 100.000.000đ
  • Có: Phí bảo hiểm (223) – 20.000.000đ
  • Có: Thuế nhập khẩu (224) – 200.000.000đ
Các bước kế toán nhập khẩu chi tiết
Các bước kế toán nhập khẩu chi tiết

Bước 3: Hạch toán thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu

Hạch toán thuế nhập khẩu

Bút toán:

  • Nợ: Thuế nhập khẩu (224)
  • Có: Phải nộp thuế nhập khẩu (3333)

Ví dụ: Doanh nghiệp nhập khẩu 100 tấn thép với giá CIF 10.000 USD/tấn, thanh toán bằng tiền mặt. Thuế nhập khẩu là 200.000.000đ

.Bút toán:

  • Nợ: Thuế nhập khẩu (224) – 200.000.000đ
  • Có: Phải nộp thuế nhập khẩu (3333) – 200.000.000đ\

Xem thêm: Hoàn thuế GTGT: Hướng dẫn đầy đủ về các trường hợp được hoàn và thủ tục 2024

Hạch toán thuế GTGT hàng nhập khẩu

Bút toán:

  • Nợ: Thuế giá trị gia tăng (225)
  • Có: Phải nộp thuế giá trị gia tăng (3335)

Ví dụ: Doanh nghiệp nhập khẩu 100 tấn thép với giá CIF 10.000 USD/tấn, thanh toán bằng tiền mặt. Thuế GTGT hàng nhập khẩu là 10% giá CIF.

Bút toán:

  • Nợ: Thuế giá trị gia tăng (225) – 100.000.000đ
  • Có: Phải nộp thuế giá trị gia tăng (3335) – 100.000.000đ

Bước 4: Hạch toán chi phí nhập khẩu (vận chuyển, bảo hiểm,…)

Bút toán:

  • Nợ: Phí vận chuyển (222)
  • Nợ: Phí bảo hiểm (223)
  • Nợ: Chi phí khác (228)
  • Có: Hàng hóa nhập khẩu về kho (152)

Bước 5: Kê khai và nộp thuế nhập khẩu, thuế GTGT

Đối với thuế nhập khẩu sẽ được nộp theo kỳ thanh toán của hợp đồng mua bán:

  • Hợp đồng mua bán thanh toán theo kỳ tháng: Nộp thuế trước ngày 25 của tháng tiếp theo.
  • Hợp đồng mua bán thanh toán theo quý: Nộp thuế trước ngày 25 của tháng 4, 7, 10 và 1.
  • Nộp thuế sau khi nhận hàng (đối với hàng nhập khẩu theo hình thức ủy thác thu): Nộp thuế trước ngày 25 của tháng tiếp theo sau khi nhận hàng.

Còn với thuế GTGT hàng nhập khẩu thì sẽ  nộp theo kỳ khai thuế GTGT: Nộp thuế cùng kỳ với kỳ khai thuế GTGT.

Các hình thức nộp thuế

Hiện tại, có hai hình thức nộp thuế nhập khẩu chủ yếu là: Nộp trực tiếp và trực tuyến. 

  • Đối với hình thức nộp thuế trực tiếp: Doanh nghiệp có thể đến trực tiếp cơ quan thuế hoặc nộp thuế qua ngân hàng thu hộ thuế.
  • Còn với hình thức nộp thuế trực tuyến: Kế toán nhập khẩu có thể tiến hành nộp qua Cổng dịch vụ điện tử thuế (eTax). Hay các phần mềm kế toán có tích hợp chức năng nộp thuế trực tuyến.

Thủ tục kê khai và nộp thuế

Dưới đây là thủ tục kê khai và nộp thuế nhập khẩu mới nhất hiện nay.

  • Kê khai thuế: Doanh nghiệp sử dụng tờ khai thuế theo quy định của cơ quan thuế. Đồng thời, thực hiện kê khai đầy đủ, chính xác các thông tin về hàng hóa nhập khẩu, giá trị hàng hóa, thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu. Sau đó, nộp kèm theo các chứng từ liên quan đến việc nhập khẩu hàng hóa.
  • Nộp thuế: Doanh nghiệp lựa chọn hình thức nộp thuế phù hợp. Sau đó, tiến hành nộp thuế đúng thời hạn theo quy định. Cũng như, lưu giữ hồ sơ kê khai và nộp thuế theo quy định.

Các lưu ý quan trọng khi làm kế toán nhập khẩu

Để đảm bảo nộp thuế nhập khẩu không bị sai sót. Trong quá trình thực hiện hạch toán thuế nhập khẩu bạn cần lưu ý một số điều quan trọng sau:

  • Sử dụng tỷ giá hối đoái áp dụng cho ngày thanh toán hàng hóa để hạch toán giá vốn hàng nhập khẩu, thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu.
  • Đồng thời, theo dõi biến động tỷ giá hối đoái để đánh giá tác động đến chi phí nhập khẩu và lợi nhuận của doanh nghiệp.
  • Áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá hối đoái như mua bán ngoại tệ kỳ hạn, sử dụng hợp đồng ngoại tệ,…
  • Xác định rõ ràng các khoản chiết khấu, giảm giá được hưởng khi nhập khẩu hàng hóa.
  • Phân biệt các khoản chiết khấu, giảm giá được trừ vào giá mua hàng hóa để hạch toán giá vốn hàng nhập khẩu và các khoản chiết khấu, giảm giá được hạch toán riêng.
  • Cung cấp đầy đủ chứng từ liên quan đến các khoản chiết khấu, giảm giá để làm căn cứ cho việc hạch toán.

Kế toán nhập khẩu ủy thác

Nhập khẩu ủy thác là hình thức nhập khẩu hàng hóa trong đó doanh nghiệp giao cho một đơn vị khác (được gọi là bên nhận ủy thác) thực hiện các hoạt động nhập khẩu thay cho mình. Doanh nghiệp ủy thác sẽ ký hợp đồng ủy thác nhập khẩu với bên nhận ủy thác, trong đó quy định rõ các điều khoản và nghĩa vụ của các bên liên quan.

Kế toán nhập khẩu ủy thác
Kế toán nhập khẩu ủy thác

Xem thêm: Giảm trừ gia cảnh thuế TNCN: Hướng dẫn đầy đủ và cập nhật nhất 2024

Quy trình kế toán nhập khẩu ủy thác được thực hiện như sau

Đối với doanh nghiệp ủy thác:

  • Bước 1: Ký hợp đồng ủy thác nhập khẩu với bên nhận ủy thác.
  • Bước 2: Thanh toán tiền cho bên nhận ủy thác theo các điều khoản trong hợp đồng.
  • Bước 3: Nhận hàng hóa từ bên nhận ủy thác.
  • Bước 4: Hạch toán các nghiệp vụ kế toán liên quan đến nhập khẩu ủy thác:
  • Bước 5: Lưu trữ đầy đủ các chứng từ liên quan đến việc nhập khẩu ủy thác.

Đối với bên nhận ủy thác:

  • Bước 1: Nhận tiền từ doanh nghiệp ủy thác.
  • Bước 2: Thực hiện các hoạt động nhập khẩu hàng hóa theo hợp đồng.
  • Bước 3: Giao hàng hóa cho doanh nghiệp ủy thác.
  • Bước 4: Xuất hóa đơn cho doanh nghiệp ủy thác.
  • Bước 5: Hạch toán các nghiệp vụ kế toán liên quan đến nhập khẩu ủy thác
  • Bước 6: Lưu trữ đầy đủ các chứng từ liên quan đến việc nhập khẩu ủy thác.

Kế toán nhập khẩu tạm nhập tái xuất

Tạm nhập tái xuất là hình thức nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam với mục đích xuất khẩu nguyên trạng. Hoặc sau khi gia công, chế biến trong thời hạn nhất định (tối đa 3 năm). Hàng hóa nhập khẩu theo hình thức tạm nhập tái xuất được miễn thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (trừ trường hợp gia công, chế biến làm tăng giá trị hàng hóa) và các khoản thu khác.

Quy trình kế toán tạm nhập tái xuất cụ thể như sau

  • Bước 1: Xin giấy phép tạm nhập tái xuất hàng hóa từ cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.
  • Bước 2: Nhập khẩu hàng hóa và làm thủ tục hải quan theo quy định.
  • Bước 3: Hạch toán các nghiệp vụ kế toán liên quan đến nhập khẩu tạm nhập tái xuất.
  • Bước 4: Lưu trữ đầy đủ các chứng từ liên quan đến việc nhập khẩu tạm nhập tái xuất.
  • Bước 5: Xuất khẩu hàng hóa và làm thủ tục hải quan theo quy định.
  • Bước 6: Hạch toán các nghiệp vụ kế toán liên quan đến xuất khẩu hàng hóa tạm nhập tái xuất:
  • Bước 7: Nộp thuế GTGT hàng nhập khẩu tạm nhập tái xuất (nếu có).
  • Bước 8: Hoàn thành nghĩa vụ thuế đối với lô hàng tạm nhập tái xuất.

Các sai sót thường gặp và cách khắc phục

Trong quá trình thực hiện, kế toán nhập rất dễ mắc phải những sai lầm sau: 

  • Sai sót về chứng từ: Thiếu chứng từ hoặc chứng từ không đầy đủ. Chứng từ không hợp lệ (ví dụ: chứng từ giả, chứng từ đã bị sửa chữa). Hoặc chứng từ không khớp với thông tin thực tế .
  • Sai sót về hạch toán: Hạch toán sai giá vốn hàng nhập khẩu, sai chi phí nhập khẩu, sai thuế nhập khẩu và thuế GTGT hàng nhập khẩu.
  • Sai sót về thủ tục: Không tuân thủ đúng quy trình nhập khẩu hàng hóa. Không khai báo hải quan đầy đủ, chính xác hay nộp thuế không đúng thời hạn.

Để điều chỉnh sai sót trên, kế toán nhập khẩu cần thực hiện theo các cách sau

  • Đối với sai sót về chứng từ: Tìm kiếm và bổ sung chứng từ thiếu. Sửa chữa hoặc thay thế chứng từ không hợp lệ. Sau đó, thực hiện điều chỉnh hạch toán dựa trên thông tin chính xác trên chứng từ.
  • Đối với sai sót về hạch toán: Xác định rõ sai sót và nguyên nhân gây ra sai sót. Sau đó, điều chỉnh hạch toán sai thành hạch toán đúng. Đồng thời, bổ sung hoặc điều chỉnh báo cáo tài chính theo cần thiết.
  • Đối với sai sót về thủ tục: Làm việc với cơ quan hải quan để sửa chữa sai sót và nộp thuế bổ sung hoặc hoàn thuế theo quy định. Cũng như, rút kinh nghiệm và tránh mắc lại sai sót trong tương lai.

Hy vọng với những chia sẻ trên của Luật An Khang, bạn đã biết được kế toán nhập khẩu 2024 có những thay đổi như thế nào. Các bút toán hạch toán và lưu ý cần biết khi thực hiện nghiệp vụ kế toán nhập khẩu.

Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hơn, vui lòng liên hệ đến hotline 076.9063686 để được hỗ trợ kịp thời và nhanh chóng. Trân trọng!

5/5 - (100 votes)

Lê Khắc Dũng

Lê Khắc Dũng là thạc sĩ Luật Hà Nội với hơn 10+ năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Pháp lý Doanh nghiệp. Sứ mệnh của tôi và Luật An Khang là đồng hành cùng Doanh nghiệp Việt trong mọi vấn đề Pháp lý

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *